Cara Mengira Bajet Gaji Bulanan Sendiri, dan Mengapa Formula 50/30/20 Selalu Gagal

From Tukuk-OS Wiki, the free knowledge base.

Kaedah 50/30/20 kelihatan kemas tetapi selalu pecah di Malaysia kerana gaji kasar bukan duit yang masuk ke tangan. Ini cara membina bajet bermula daripada baki benar selepas EPF, cukai dan iuran, dengan contoh nombor yang anda boleh tiru.

Kenapa 50/30/20 Gagal Sejak Awal

Kaedah 50/30/20 membahagi gaji kepada 50% keperluan, 30% kehendak dan 20% simpanan. Masalahnya, angka itu anda letakkan pada gaji kasar yang tidak pernah anda pegang. Di Malaysia, sebelum seRINGgit pun sampai ke tangan anda, sudah ada potongan tetap: caruman EPF pekerja 11% daripada gaji, potongan SKMM/PERKESO, dan bagi sesetengah orang, pemotongan koperasi atau arrear. Gaji kasar RM5,000 bukan RM5,000 boleh guna; ia lebih hampir kepada RM4,450 selepas EPF sahaja. Kalau anda belanjakan 50% daripada RM5,000 iaitu RM2,500 untuk sewa dan bil, anda sudah terlebih bayar berbanding duit yang benar-benar ada. Formula itu tidak salah, ia hanya bermula daripada nombor yang salah.

Mula Daripada Baki Benar, Bukan Gaji Kasar

Langkah pertama yang betul ialah mengira gaji bersih yang benar-benar masuk ke akaun. Ambil gaji kasar, tolak caruman EPF pekerja 11%, tolak PERKESO dan SKMM, tolak sebarang potongan tetap (cukai pendapatan bulanan melalui PCB, ansuran pinjaman yang auto-tolak). Baki inilah wang sebenar anda. Semak slip gaji tiga bulan berturut-turut dan gunakan purata, supaya elaun sekali-sekala tidak mengelirukan angka. Anda boleh mengira ansuran pinjaman dan jumlahnya dengan kalkulator pinjaman kami untuk melihat berapa bahagian tetap yang sudah dipotong sebelum anda sempat membelanjainya.

Kaedah Sifar Baki (Zero-Based) Yang Lebih Realistik

Daripada baki benar itu, gunakan kaedah sifar baki: setiap ringgit diberi tugas sebelum bulan bermula, dan jumlah semua tugas tepat sama dengan pendapatan, jadi tiada baki terbiar tanpa arah. Susun mengikut keutamaan ini.

• Tetap dahulu. Sewa atau ansuran rumah, bil utiliti, internet, pengangkutan, makan asas. Nombor yang sama setiap bulan.

• Dana kecemasan. Sebaiknya capai tiga bulan perbelanjaan tetap dalam simpanan mudah diakses. Kalau belum ada, ini keutamaan kedua selepas tetap, walaupun bermakna mengorbankan kehendak untuk beberapa bulan.

• Matikan hutang berfaedah tinggi. Kad kredit dan pinjaman peribadi berfaedah tinggi lebih cepat memakan anda daripada yang inflasi. Membayar 18% faedah kad adalah pulangan pasti 18%, tiada pelaburan yang menjaminnya.

• Baru lah kehendak. Hidangan luar, hiburan, langganan. Bukan dilarang, tetapi diletakkan terakhir supaya ia dibayar dengan baki, bukan dengan hutang.

Contoh Nombor Yang Boleh Anda Tiru

Anggap gaji kasar RM5,000. Selepas EPF 11% (RM550) dan potongan tetap lain, baki benar kira-kira RM4,200. Susun begini: tetap RM2,400, dana kecemasan atau hutang berfaedah RM800, simpanan jangka panjang dan pelaburan RM500, kehendak RM500. Tiada satu sen pun tanpa tugas. Bandingkan dengan 50/30/20 pada gaji kasar yang akan meminta anda menanggung RM2,500 keperluan daripada RM4,200 yang ada, dan anda akan tertekan pada penghujung bulan walaupun mengikut aturan.

Peratus yang mudah ini lebih masuk akal daripada nombor bulat yang cantik. Kalau anda ingin menguji sama ada satu perbelanjaan itu wajar, kira sebagai peratusan pendapatan menggunakan kalkulator peratusan. Sewa yang 60% daripada gaji bersih bukan murah, walaupun kedengaran biasa; ia adalah amaran awal bahawa bajet akan pecah.

Buat Bajet Mengikut Kalendar Sebenar

Kesilapan terakhir ialah menganggap bulan bermula pada tarikh gaji. Bagi ramai orang, gaji masuk pada akhir bulan tetapi bil datang pada awal bulan, jadi ada jurang tunai yang membuatkan orang berhutang walaupun mereka berhemah. Tandai balik kalendar anda: tandakan tarikh gaji, tarikh setiap bil tetap, dan bila dana kecemasan perlu ditambah sebelum bulan seterusnya bermula. Anda boleh semak tarikh penting dan hujung minggu panjang untuk merancang aliran tunai dengan kalkulator tarikh, dan lihat kadar semasa dalam bahagian kewangan untuk nombor matawang dan faedah terkini.

Intinya

Bajet yang berfunction bukan tentang memaksa nombor bulat kepada gaji yang tidak anda pegang. Ia tentang bermula daripada baki benar, memberi setiap ringgit arahan, dan membayar versi masa depan anda sebelum versi hari ini berbelanja. 50/30/20 tidak rosak; anda hanya perlu memulainya selepas EPF, bukan sebelum.

See also

• Cara Membaca Kadar Bunga Pinjaman, dan Perangkap Kadar Tetap Lawan Baki Berkurang